اصل چهار چیست؟
آمریکا بعد از جنگ جهانی دوم به لحاظ عدم شرکت در جنگ به نیروی هژمون (رهبر) جهانی تبدیل شده بود و دارای نیروی برتر فنی و اقتصادی و نظامی گردید و کشورهای غربی از جمله انگلیس (هژمون قبلی) جنگ زده و داغون بودند.
هری ترومن رئیس جمهور آمریکا در سال ۱۹۴۹ طی یک سخنرانی و دکترین اظهار داشت که کشورهای غنی مسولیت اخلاقی نسبت به کشورهای فقیر دارند. بند چهارم این دکتربن در مورد کشورهای فقیر بود. در راستای اصل چهار ایران و البته سایر کشورهای جهان سومی در سال ۱۳۳۱ کمک ۱۴۵ میلیون دلاری مالی و کمک نظامی ۵۰۰ میلیون دلاری دریافت کرد(منبع: کتاب ایران بین دو انقلاب ص ۵۱۵ و۵۱۶) مستشاران آمریکایی در سال ۱۹۵۰همزمان با نخست وزیری اسدالله علم، وارد ایران شدند و به ویژه در استانهای محرومی چون سیستان خراسان و روستاهای بیرجند به خدمت پرداختند. یکی از مستشاران می گوید: ما آب بهداشتی آنان را تامین کردیم بین آنها آرد توزیع کردیم ولی آنها ما را می کشتند که شما اجنبی هستید. بخش مهمی از این ترورها توسط عوامل دوست محمد خان یاغی ملقب به دادشاه بود که مخالف شاه بود و نمی خواست که بلوچ نسبت به شاه احساس دین کند و در صدد تجزیه طلبی و نا امنی بود. شخصی تقریبا مثل ریگی کنونی.بخشی از این وقایع در فیلم دادشاه که اوایل انقلاب تهیه شد، آمده است هم چنین دانشگاهای آمریکا مسول آموزش مدارس ایرانی به ویژه عشایر شدند که مرکز اصلی آن در شیراز بود بخاطر تجمع ایلات عشایری. بخشی نیز در کتاب ارابه نفوذ و مقاله ای به عنوان اصل چهار در مجله تاریخ ایران دانشگاه الزهرا آمده است.
گفته شده هدف آمریکا از این کمکها جلوگیری از افتادن کشورها در دامن کمونیست بوده است که تا حدی درست است ولی هر چه بود خیرش به مردم می رسید. البته در اسلام نیز می توان به غیر مسلمین از باب مولفه قلوبهم کمک نمود.
علی اکبر یاری القار
